Αυτοκίνητο → αυτοκίνητο το [aftokínito]: όχημα που κινείται με δική του μηχανή πάνω σε τέσσερις (ή περισσότερους) τροχούς (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 1998)
Η λέξη είναι σύνθετη:
1ο συνθετικό αυτό → προέρχεται από τη λέξη εαυτός και σημαίνει ότι κάποιος κάνει κάτι μόνος του.
Το συναντάμε και σε άλλες λέξεις με αυτή τη σημασία;
Βεβαίως, σε πολλές λέξεις και στα ελληνικά αλλά και σε άλλες γλώσσες. Ενδεικτικά παραδείγματα: αυτόματος, αυτονομία, αυτοπροσδιορισμός, αυτάρκεια.
Και μερικά παραδείγματα από τα αγγλικά: autonomy, automatic
- Υπάρχουν λέξεις με αυτό το συνθετικό που δεν έχουν αυτήν ακριβώς τη σημασία;
Ναι, για παράδειγμα η λέξη αυτισμός, και η αντίστοιχη αγγλική autism που έχει μεν σχέση με τη λέξη «εαυτός» αλλά η σημασία της δεν είναι αντίστοιχη με τις παραπάνω λέξεις.
Τώρα το δεύτερο συνθετικό της λέξης είναι το επίθετο κινητος/ή/ό → επίθετο που προέρχεται από το ρήμα κινούμαι, που σημαίνει πηγαίνω από το ένα σημείο στο άλλο, προχωρώ.
Bonus fact για το επίθετο κινητό. Το επίθετο «κινητό» στο ουδέτερο γένος, χρησιμοποιείται σαν ουσιαστικό και σημαίνει το κινητό τηλέφωνο, αυτό δηλαδή το τηλέφωνο που είναι μικρό και μπορούμε να παίρνουμε παντού μαζί μας, άρα κινείται μαζί με μας.
Παράδειγμα: Αγόρασα καινούργιο κινητό, πήρα το καινούργιο Samsung.
Άρα αυτοκίνητο → αυτό που κινείται μόνο του!
Βιβλιογραφία
Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη. (1998). Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα. https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/